پورت سریال RS232 چیست؟ چه دستگاه‌هایی از آن استفاده می‌کنند و چگونه آن را به کامپیوتر اضافه کنیم؟

اگر برای اتصال یک دستگاه صنعتی، بارکدخوان، تجهیزات فروشگاهی یا ابزار اندازه‌گیری به کامپیوتر با پورت سریال RS232 روبه‌رو شده‌اید، اما کامپیوتر یا لپ‌تاپ شما چنین پورتی ندارد، لزوماً به تعویض دستگاه نیاز ندارید. در بسیاری از موارد، با انتخاب یک مبدل مناسب یا افزودن کارت توسعه می‌توان این ارتباط را برقرار کرد.

پورت سریال RS232 یکی از رابط‌های ارتباطی شناخته‌شده در تجهیزات الکترونیکی است. با وجود استفاده گسترده از USB و شبکه، هنوز هم دستگاه‌های متعددی برای تبادل اطلاعات یا تنظیمات از ارتباط سریال استفاده می‌کنند. به همین دلیل، شناخت این رابط و راه‌های اتصال آن به کامپیوتر می‌تواند از خرید تجهیزات نامناسب و صرف هزینه اضافی جلوگیری کند.

در این راهنما، با تفاوت RS232 و COM، دستگاه‌های استفاده‌کننده از این رابط، روش تشخیص پورت و راهکارهایی مانند تبدیل USB به سریال و کارت PCI Express به COM آشنا می‌شوید. همچنین بررسی می‌کنیم چه زمانی به تبدیل نر و ماده یا کابل Null Modem نیاز دارید.

فهرست مطالب

پورت سریال RS232 و COM چیست؟
چه دستگاه‌هایی از پورت سریال استفاده می‌کنند؟
چگونه پورت سریال را تشخیص دهیم؟
چگونه پورت سریال را به کامپیوتر اضافه کنیم؟
تبدیل USB به سریال بهتر است یا کارت PCI Express؟
تبدیل سریال نر و ماده و Null Modem چه تفاوتی دارند؟
نکات مهم خرید و رفع مشکلات اتصال
پرسش‌های متداول

پورت سریال RS232 و COM چیست؟

پورت سریال رابطی برای انتقال اطلاعات به‌صورت ترتیبی است؛ یعنی داده‌ها به‌جای انتقال هم‌زمان چندین بیت از مسیرهای متعدد، از طریق یک مسیر ارتباطی و در قالب یک توالی منتقل می‌شوند. RS232 نام یک استاندارد ارتباطی است که مشخص می‌کند سیگنال‌ها چگونه میان دو دستگاه مبادله شوند.

در مقابل، COM نامی است که به‌طور رایج برای پورت‌های ارتباط سریال در محیط ویندوز به کار می‌رود. برای مثال، اگر یک مبدل USB به RS232 را به کامپیوتر متصل کنید، ممکن است سیستم‌عامل آن را با نام COM3 یا COM5 نمایش دهد. بنابراین، RS232 و COM به یک معنا نیستند؛ یکی به استاندارد ارتباطی اشاره دارد و دیگری معمولاً شناسه پورت در سیستم‌عامل است.

کانکتور DB9 و DB25 چیست؟

یکی از شکل‌های شناخته‌شده پورت سریال، کانکتور ۹ پین است که معمولاً DB9 نامیده می‌شود. کانکتور ۲۵ پین نیز در برخی تجهیزات قدیمی‌تر یا کاربردهای خاص دیده می‌شود. با این حال، شکل کانکتور به‌تنهایی برای تشخیص استاندارد الکتریکی کافی نیست؛ ممکن است کانکتوری با ظاهر مشابه برای رابطی متفاوت استفاده شده باشد.

در اتصال RS232، خطوطی مانند TXD برای ارسال داده، RXD برای دریافت داده و GND برای مرجع سیگنال کاربرد دارند. بسته به دستگاه، خطوط کنترلی دیگری مانند RTS و CTS نیز ممکن است لازم باشند. ازاین‌رو، تنها تطبیق شکل فیزیکی کانکتور همیشه برای برقراری ارتباط کافی نیست.

نکته کاربردی کابلیران

اگر در مشخصات یک دستگاه عبارت RS232، RS-232C یا Serial آمده است، ابتدا دفترچه راهنمای آن را بررسی کنید. عبارت COM نیز معمولاً به پورت سریال اشاره دارد، اما باید نوع رابط و سازگاری الکتریکی دستگاه تأیید شود.

چه دستگاه‌هایی از پورت سریال استفاده می‌کنند؟

پورت سریال در طیف متنوعی از تجهیزات دیده می‌شود؛ اما پشتیبانی از RS232 به مدل و طراحی هر دستگاه بستگی دارد. حتی دو محصول از یک خانواده ممکن است رابط‌های متفاوتی داشته باشند. گروه‌های زیر نمونه‌هایی از کاربردهای رایج این ارتباط هستند.

۱. تجهیزات فروشگاهی و دستگاه‌های POS

برخی بارکدخوان‌ها، چاپگرهای رسید، چاپگرهای لیبل، ترازوهای فروشگاهی و تجهیزات جانبی صندوق فروشگاهی می‌توانند از RS232 استفاده کنند. این ارتباط برای انتقال داده یا ارسال فرمان میان دستگاه جانبی و سیستم میزبان به کار می‌رود. برای مثال، یک بارکدخوان سازگار با RS232 ممکن است اطلاعات بارکد را به نرم‌افزار فروشگاهی ارسال کند.

البته همه مدل‌های این دستگاه‌ها سریال نیستند؛ بسیاری از محصولات جدیدتر از USB یا رابط‌های دیگر استفاده می‌کنند. پیش از خرید مبدل، نوع رابط پشتیبانی‌شده در مدل دقیق دستگاه را بررسی کنید.

۲. تجهیزات صنعتی و ابزارهای اندازه‌گیری

برخی کنترلرهای صنعتی، دستگاه‌های آزمایشگاهی، تجهیزات اندازه‌گیری، ابزارهای کالیبراسیون و سامانه‌های کنترل می‌توانند برای تبادل داده یا پیکربندی از پورت سریال بهره ببرند. در چنین کاربردهایی، ارتباط سریال ممکن است بخشی از فرایند کاری دستگاه یا روش دسترسی به تنظیمات آن باشد.

در محیط صنعتی، قبل از انتخاب رابط باید علاوه بر نوع پورت، الزامات نرم‌افزار، سرعت ارتباط و نیاز به خطوط کنترلی بررسی شود. در دستگاه‌های حساس، سازگاری مبدل با مدل مشخص تجهیزات اهمیت بیشتری دارد.

۳. تجهیزات شبکه و مخابرات

برخی روترها، سوئیچ‌ها، مودم‌ها و تجهیزات مخابراتی دارای درگاه سریال مدیریتی هستند. این درگاه ممکن است برای پیکربندی اولیه، مشاهده پیام‌های راه‌اندازی یا عیب‌یابی استفاده شود. با این حال، هر پورت مدیریتی سریال الزاماً RS232 استاندارد نیست؛ در بعضی تجهیزات از رابط‌های سطح منطقی TTL یا رابط‌های دیگری استفاده می‌شود.

به همین دلیل، اگر درگاه یک تجهیز شبکه شبیه RJ45 یا حتی یک کانکتور کوچک دیگر است، صرفاً بر اساس ظاهر آن کابل یا مبدل RS232 تهیه نکنید. مشخصات کنسول همان دستگاه را بررسی کنید.

۴. تجهیزات بانکی، امنیتی و کنترل دسترسی

در برخی سامانه‌های فروش، دستگاه‌های کارت‌خوان خاص، تجهیزات کنترل دسترسی، دستگاه‌های خودکار و سامانه‌های امنیتی از رابط سریال استفاده می‌شود. در این کاربردها، نوع اتصال به مدل دستگاه و معماری سامانه بستگی دارد؛ وجود چنین پورتی را باید از مستندات محصول تأیید کرد.

۵. دستگاه‌های قدیمی‌تر و تجهیزات تخصصی

برخی پرینترها، ترمینال‌ها، مودم‌ها و تجهیزات تخصصی قدیمی‌تر همچنان به اتصال سریال وابسته‌اند. در بسیاری از این موارد، تعویض دستگاه ضروری نیست و می‌توان با یک مبدل یا کارت توسعه مناسب، اتصال آن را به کامپیوترهای جدید برقرار کرد.

نکته مهم

اینکه دستگاهی از پورت سریال استفاده می‌کند، به معنی پشتیبانی آن از RS232 نیست. رابط‌های RS232، RS485، RS422 و UART از نظر سیگنال الکتریکی و نحوه اتصال تفاوت دارند و نباید بدون بررسی مشخصات، جایگزین یکدیگر شوند.

چگونه پورت سریال را تشخیص دهیم؟

برای تشخیص پورت سریال، بهتر است به‌جای تکیه بر ظاهر کانکتور، چند نشانه را هم‌زمان بررسی کنید.

بررسی ظاهر پورت

پورت DB9 معمولاً کانکتوری با ۹ محل اتصال در دو ردیف است و ممکن است روی پنل پشت کامپیوتر یا دستگاه جانبی قرار داشته باشد. نوع نر یا ماده بودن کانکتور نیز قابل مشاهده است؛ با این حال، جنسیت کانکتور به‌تنهایی مشخص نمی‌کند که اتصال مستقیم یا کابل Null Modem لازم است.

بررسی مشخصات دستگاه

در دفترچه راهنما، برچسب کنار درگاه یا صفحه مشخصات فنی به دنبال عباراتی مانند RS232، RS-232C، Serial یا COM بگردید. اگر دستگاه از رابط کنسول اختصاصی استفاده می‌کند، حتماً نقشه اتصال و نوع سیگنال آن را بررسی کنید.

بررسی پورت در ویندوز

اگر پورت از طریق مادربرد، کارت توسعه یا مبدل USB به کامپیوتر متصل شده باشد، معمولاً می‌توانید در Device Manager ویندوز، بخش Ports (COM & LPT) را بررسی کنید. درایور مناسب ممکن است دستگاه را با نامی مانند USB Serial Port (COM3) نمایش دهد. شماره COM بسته به سیستم و تنظیمات می‌تواند متفاوت باشد.

اگر این بخش نمایش داده نمی‌شود، ابتدا اتصال فیزیکی، شناسایی سخت‌افزار و وضعیت درایور را بررسی کنید. وجود نام COM در ویندوز نیز به‌تنهایی تضمین نمی‌کند که سیم‌بندی، تنظیمات نرم‌افزار و ارتباط با دستگاه مقصد درست باشد.

چگونه پورت سریال را به کامپیوتر اضافه کنیم؟

اگر کامپیوتر شما پورت سریال فیزیکی ندارد، انتخاب راهکار به نوع کامپیوتر، تعداد دستگاه‌های موردنیاز و شرایط استفاده بستگی دارد. برای لپ‌تاپ معمولاً مبدل USB به سریال گزینه ساده‌تری است؛ برای کامپیوتر رومیزی نیز می‌توان از کارت توسعه PCI یا PCI Express استفاده کرد.

۱. تبدیل USB به سریال RS232

تبدیل USB به سریال وسیله‌ای است که یک طرف آن به درگاه USB کامپیوتر و طرف دیگر آن به اتصال سریال دستگاه متصل می‌شود. این مبدل، ارتباط USB کامپیوتر را به رابط سریال موردنیاز دستگاه تبدیل می‌کند و در بسیاری از موارد، یک پورت COM مجازی در سیستم‌عامل ایجاد می‌کند.

این گزینه برای لپ‌تاپ‌ها، کامپیوترهایی که اسلات توسعه آزاد ندارند و کاربرانی که به راهکار قابل‌حمل نیاز دارند، مناسب است. با این حال، کیفیت مبدل، سازگاری تراشه و درایور، پشتیبانی از خطوط کنترلی و نیازهای دستگاه مقصد در عملکرد آن مؤثر هستند.

۲. کارت PCI به COM

اگر کامپیوتر رومیزی شما دارای اسلات PCI سازگار و آزاد باشد، می‌توان با نصب کارت توسعه PCI دارای پورت سریال، رابط موردنیاز را به سیستم اضافه کرد. این راهکار برای کامپیوترهایی کاربرد دارد که مادربرد آن‌ها از این نسل اسلات پشتیبانی می‌کند.

پیش از خرید، نوع اسلات مادربرد و مشخصات کارت را بررسی کنید. کارت PCI معمولی را نباید با کارت PCI Express یکسان در نظر گرفت؛ این دو رابط توسعه متفاوتی هستند.

۳. کارت PCI Express به COM

کارت PCI Express به COM که در بازار ایران معمولاً با عنوان کارت PCIe به COM نیز شناخته می‌شود، داخل اسلات PCI Express مادربرد نصب می‌شود و یک یا چند پورت سریال در اختیار سیستم قرار می‌دهد. تعداد پورت‌ها، نوع کانکتور، پشتیبانی از سیستم‌عامل و قابلیت‌های الکتریکی کارت به مدل آن وابسته است.

این گزینه برای کامپیوترهای رومیزی مناسب است؛ به‌ویژه زمانی که کاربر به اتصال ثابت، تعداد پورت بیشتر یا استفاده مداوم از تجهیزات سریال نیاز دارد. برخی مدل‌ها یک پورت و برخی مدل‌ها چند پورت ارائه می‌کنند.

۴. کارت‌های چندپورت سریال

اگر قرار است چند دستگاه به‌صورت هم‌زمان به یک کامپیوتر متصل شوند، کارت‌های چندپورت PCI یا PCI Express می‌توانند انتخاب مناسبی باشند. در این حالت، باید تعداد پورت‌ها، تخصیص شماره COM، سازگاری نرم‌افزار و نیاز هر دستگاه به خطوط کنترلی را بررسی کرد.

راهنمای انتخاب کابلیران

برای لپ‌تاپ، ابتدا تبدیل USB به RS232 را بررسی کنید. برای کامپیوتر رومیزی، اگر اسلات توسعه آزاد و سازگار دارید، کارت PCI یا PCI Express می‌تواند انتخاب مناسب‌تری باشد. اگر دستگاه به ارتباط خاص یا خطوط کنترلی مشخص نیاز دارد، سازگاری دقیق محصول را پیش از خرید بررسی کنید.

تبدیل USB به سریال بهتر است یا کارت PCI Express؟

هر دو روش می‌توانند امکان ارتباط سریال را فراهم کنند؛ اما شرایط استفاده از آن‌ها یکسان نیست. جدول زیر تفاوت‌های کلی این دو راهکار را نشان می‌دهد.

معیار	تبدیل USB به سریال	کارت PCI Express به COM
محل اتصال	درگاه USB	اسلات PCI Express داخلی
مناسب برای	لپ‌تاپ و کامپیوترهای فاقد اسلات آزاد	کامپیوتر رومیزی سازگار
قابلیت حمل	معمولاً بالا	برای نصب داخلی طراحی شده است
تعداد پورت	بسته به مدل، معمولاً یک یا چند پورت	بسته به مدل، یک یا چند پورت
نصب	اتصال خارجی و نصب یا شناسایی درایور در صورت نیاز	نیازمند نصب داخلی کارت و بررسی درایور
مهم‌ترین نکته	کیفیت مبدل و سازگاری با دستگاه	سازگاری اسلات، سیستم‌عامل و نیاز ارتباطی

هیچ‌کدام از این دو روش را نمی‌توان برای همه کاربردها بهترین گزینه دانست. برای اتصال ساده یک دستگاه به لپ‌تاپ، مبدل USB معمولاً راحت‌تر است. برای سیستم رومیزی که دائماً با چند تجهیز سریال کار می‌کند، کارت توسعه مناسب ممکن است انتخاب عملی‌تری باشد.

در انتخاب نهایی، به جای تکیه بر ظاهر یا قیمت محصول، مدل دستگاه مقصد، نوع رابط، نیاز به خطوط کنترلی و سازگاری درایور را در نظر بگیرید.

تبدیل سریال نر و ماده و Null Modem چه تفاوتی دارند؟

یکی از اشتباهات رایج هنگام اتصال دستگاه‌های سریال، یکسان دانستن تبدیل نر و ماده با کابل Null Modem است. این دو ابزار لزوماً کار یکسانی انجام نمی‌دهند.

تبدیل نر به ماده یا ماده به نر

Gender Changer یا تبدیل جنسیت کانکتور، شکل اتصال فیزیکی را تغییر می‌دهد؛ برای مثال، امکان اتصال دو کانکتور با جنسیت متفاوت را فراهم می‌کند. این قطعه لزوماً مسیر سیگنال‌ها را تغییر نمی‌دهد. بنابراین اگر مشکل از سیم‌بندی یا ناسازگاری دو دستگاه باشد، تبدیل نر و ماده به‌تنهایی آن را حل نخواهد کرد.

کابل مستقیم یا Straight-Through

در کابل مستقیم، خطوط متناظر طبق نقشه سیم‌بندی کابل به یکدیگر متصل می‌شوند. این نوع کابل در بسیاری از اتصال‌های میان تجهیزات با نقش‌های ارتباطی متفاوت به کار می‌رود. با این حال، نقشه دقیق اتصال باید با مشخصات دستگاه‌ها مطابقت داشته باشد.

کابل یا تبدیل Null Modem

در اتصال دو دستگاه با نقش ارتباطی یکسان، ممکن است لازم باشد خطوط ارسال و دریافت به شکل متقاطع به یکدیگر وصل شوند. کابل یا تبدیل Null Modem برای این نوع اتصال طراحی می‌شود. نحوه سیم‌بندی خطوط کنترلی در مدل‌های مختلف Null Modem می‌تواند متفاوت باشد.

هشدار پیش از خرید

برای انتخاب تبدیل سریال، فقط به نر یا ماده بودن کانکتور اکتفا نکنید. ابتدا نوع پورت، نقش ارتباطی دستگاه‌ها، نقشه پین‌ها و نیاز احتمالی به کابل مستقیم یا Null Modem را بررسی کنید.

اگر پس از اتصال مبدل USB به سریال همچنان ارتباط برقرار نمی‌شود، مشکل ممکن است از کابل، نقشه پین‌ها، تنظیمات نرم‌افزار یا سازگاری مبدل باشد؛ تعویض تصادفی تبدیل‌ها معمولاً روش مناسبی برای عیب‌یابی نیست.

نکات مهم پیش از خرید و رفع مشکلات اتصال سریال

۱. استاندارد ارتباطی را بررسی کنید

مطمئن شوید دستگاه مقصد واقعاً از RS232 پشتیبانی می‌کند. رابط‌های RS485، RS422 و UART ممکن است از کانکتورهای مشابه یا متفاوت استفاده کنند، اما از نظر الکتریکی یکسان نیستند. برای اتصال به رابطی غیر از RS232، باید مبدل متناسب با همان استاندارد انتخاب شود.

۲. سازگاری درایور و سیستم‌عامل را بررسی کنید

برخی مبدل‌ها برای شناسایی صحیح به درایور نیاز دارند و برخی سیستم‌عامل‌ها ممکن است درایور مناسب را به‌صورت خودکار نصب کنند. پشتیبانی از نسخه سیستم‌عامل و دسترسی به درایور معتبر را از سازنده مبدل یا کارت بررسی کنید.

۳. تنظیمات ارتباطی را با دستگاه هماهنگ کنید

پارامترهایی مانند Baud Rate یا سرعت انتقال، Data Bits، Parity و Stop Bits باید با تنظیمات دستگاه مقابل سازگار باشند. در صورت استفاده از کنترل جریان سخت‌افزاری، وضعیت خطوطی مانند RTS و CTS نیز ممکن است اهمیت داشته باشد. مقادیر صحیح را از دفترچه راهنمای دستگاه یا نرم‌افزار آن استخراج کنید.

۴. شماره COM را در نرم‌افزار انتخاب کنید

پس از اتصال مبدل یا نصب کارت، در Device Manager بررسی کنید چه شماره پورتی اختصاص داده شده است. سپس همان شماره را در نرم‌افزار مورد استفاده انتخاب کنید. اگر نرم‌افزار فقط شماره‌های خاصی را پشتیبانی می‌کند، تنظیم شماره COM ممکن است لازم باشد؛ این کار باید با توجه به امکانات درایور و نرم‌افزار انجام شود.

۵. تعداد پورت و نوع کانکتور را فراموش نکنید

اگر چند دستگاه دارید، تعداد پورت‌های موردنیاز و امکان استفاده هم‌زمان از آن‌ها را بررسی کنید. همچنین مشخص کنید دستگاه به DB9، DB25 یا رابط دیگری نیاز دارد و آیا کابل مستقیم، تبدیل جنسیت کانکتور یا Null Modem لازم است.

چک‌لیست سریع خرید از نگاه کابلیران

نوع رابط دستگاه مقصد مشخص است.
مشخص شده است که RS232 لازم است یا استاندارد دیگری.
تعداد پورت موردنیاز تعیین شده است.
سازگاری مبدل یا کارت با سیستم‌عامل بررسی شده است.
نوع کانکتور و نقشه اتصال مشخص است.
نیاز به کابل مستقیم یا Null Modem بررسی شده است.

جمع‌بندی کابلیران

پورت سریال RS232 همچنان در بسیاری از تجهیزات فروشگاهی، صنعتی، شبکه‌ای و ابزارهای تخصصی کاربرد دارد. اگر کامپیوتر شما فاقد این پورت است، معمولاً می‌توانید با توجه به نوع دستگاه و شرایط استفاده، از تبدیل USB به سریال یا کارت توسعه PCI و PCI Express به COM استفاده کنید.

برای انتخاب صحیح، ابتدا استاندارد ارتباطی دستگاه را تأیید کنید، سپس نوع کانکتور، تعداد پورت، درایور و نقشه سیم‌بندی را بررسی کنید. به‌خاطر داشته باشید که تبدیل نر و ماده صرفاً شکل اتصال را تغییر می‌دهد و جایگزین کابل یا تبدیل Null Modem نیست.

اگر پیش از خرید مشخصات دستگاه مقصد و نوع اتصال موردنیاز را بررسی کنید، احتمال انتخاب مبدل ناسازگار کاهش پیدا می‌کند و راحت‌تر می‌توانید راهکار مناسب را انتخاب کنید.

مشاهده محصولات مرتبط

پرسش‌های متداول درباره پورت سریال RS232

آیا پورت COM همان RS232 است؟

این دو اصطلاح دقیقاً یک معنا ندارند. RS232 استاندارد ارتباطی است و COM معمولاً نام پورت سریال در سیستم‌عامل ویندوز است. پورت COM می‌تواند از طریق سخت‌افزار داخلی یا مبدل USB ایجاد شود.

اگر لپ‌تاپ پورت سریال نداشته باشد، چگونه دستگاه RS232 را متصل کنیم؟

در بسیاری از کاربردها، تبدیل USB به RS232 راهکار مناسبی است. پیش از خرید باید نوع رابط دستگاه، سازگاری مبدل، درایور و نیازهای ارتباطی آن بررسی شود.

تبدیل USB به سریال بهتر است یا کارت PCI Express به COM؟

برای لپ‌تاپ و استفاده قابل‌حمل، تبدیل USB معمولاً ساده‌تر است. برای کامپیوتر رومیزی سازگار، کارت PCI Express می‌تواند پورت داخلی اضافه کند. انتخاب نهایی به دستگاه مقصد، تعداد پورت و شرایط استفاده بستگی دارد.

آیا تبدیل سریال نر به ماده مشکل اتصال را حل می‌کند؟

فقط زمانی که مشکل به جنسیت کانکتور مربوط باشد. اگر نقشه سیم‌بندی یا نقش ارتباطی دو دستگاه به کابل Null Modem نیاز داشته باشد، تبدیل ساده نر و ماده کافی نیست.

آیا می‌توان مبدل RS232 را به پورت RS485 یا UART وصل کرد؟

خیر، نباید این رابط‌ها را بدون بررسی مشخصات و استفاده از مبدل مناسب به‌جای یکدیگر به کار برد. استانداردهای RS232 و RS485 از نظر سیگنال الکتریکی تفاوت دارند و UART نیز به‌تنهایی لزوماً به معنای رابط الکتریکی RS232 نیست.

منابع فنی برای مطالعه بیشتر

راهنمای Digi درباره مبدل‌های اتصال سریال — نکات سازگاری مبدل‌های USB به سریال و ارتباط با تجهیزات میزبان.
درایورهای رسمی FTDI — اطلاعات مربوط به درایورهای Virtual COM Port و دسترسی نرم‌افزاری به تجهیزات سازگار.
مستندات Zebra درباره رابط RS232 بارکدخوان — نمونه‌ای از کاربرد RS232 در اتصال بارکدخوان به سیستم میزبان.

برای تغییر این متن بر روی دکمه ویرایش کلیک کنید. لورم ایپسوم متن ساختگی با تولید سادگی نامفهوم از صنعت چاپ و با استفاده از طراحان گرافیک است.

پورت سریال RS232 چیست؟ چه دستگاه‌هایی از آن استفاده می‌کنند و چگونه آن را به کامپیوتر اضافه کنیم؟